Dự án Bộ luật Lao động sửa đổi đã được chỉnh sửa lần thứ ba, tuy nhiên nhiều vấn đề vẫn gây tranh cãi, nhất là cho thuê lại lao động và giải quyết đình công. “Bộ luật Lao động đã tồn tại 15 năm, qua ba lần sửa đổi. Hàng trăm cuộc đình công đã diễn ra nhưng không có cuộc đình công nào đúng luật. Điều này chứng tỏ cơ chế giải quyết các vụ đình công của chúng ta chưa phù hợp” - ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, đặt vấn đề tại hội thảo về dự án Bộ luật Lao động sửa đổi do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội tổ chức hôm qua (2-3).

Muốn đình công đúng luật: Quá khó!

Nhiều đại biểu cùng chung quan điểm dự luật lao động sửa đổi chưa đưa được giải pháp đột phá nào để giải quyết vướng mắc trong việc thực hiện “quyền đình công theo quy định pháp luật” của người lao động. Ông Mai Đức Chính cho rằng nguyên nhân của đình công là do chưa xây dựng được quan hệ lao động hài hoà. “Muốn xây dựng quan hệ lao động tốt thì việc xây dựng thoả ước lao động tập thể có vai trò rất quan trọng. Nhưng hiện nay nội dung thoả ước lao động tập thể chủ yếu là sao chép luật, không có điều khoản nào có lợi hơn cho các bên so với quy định của pháp luật. Dự án luật lao động sửa đổi (dự án luật) cũng không yêu cầu bắt buộc về thời hạn ký thoả ước lao động tập thể. Doanh nghiệp cố tình chây ì, kéo dài thời gian thương lượng thoả ước lao động tập thể thì cũng không làm gì được họ” - ông Chính nói.

Bà Nguyễn Thanh Hồng, đại diện Ban pháp luật - Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho rằng rất khó cho lao động khi quy định lao động chỉ được đình công khi có tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, không được đình công do tranh chấp về quyền. “Khái niệm về quyền và lợi ích rất khó phân biệt nên quy định này gây thiệt thòi cho người lao động” - bà Hồng nói.

Một số đại biểu lo ngại về điểm mới trong dự án luật lần này: Doanh nghiệp có quyền đóng cửa tạm thời (bế xưởng) khi xảy ra đình công để bảo vệ tài sản của mình. “Đóng cửa nhà máy thì công nhân đình công ở đâu? Hàng chục ngàn lao động đứng ở ngoài cổng khu công nghiệp, đứng ở quốc lộ để đình công thì sẽ ảnh hưởng lớn tới trật tự an toàn xã hội” - ông Chính nói.

Doanh nghiệp có thể cho thuê lại lao động

Ông Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội đề cập đến điểm mới trong dự án luật lần này là quy định về cho thuê lại lao động. Dự án luật nêu định nghĩa: “Cho thuê lại lao động là việc người lao động đã được tuyển dụng bởi một người sử dụng lao động sang làm việc cho một người sử dụng lao động khác dưới sự điều hành của người sử dụng lao động sau nhưng vẫn duy trì quan hệ lao động với người sử dụng lao động trước”. Dự án luật cũng quy định: “Doanh nghiệp cho thuê lại lao động phải ký hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng đến 36 tháng hoặc hợp đồng lao động không xác định, thời hạn với người lao động”, doanh nghiệp cho thuê lại lao động cũng như doanh nghiệp đi thuê lao động phải phân định rõ quyền và nghĩa vụ mỗi bên đối với người lao động. Tuy nhiên, ông Lợi cho rằng nếu doanh nghiệp thuê lại lao động chỉ muốn thuê một tuần, một tháng thì có được không, điều kiện hoạt động và danh mục công việc cho thuê lại lao động cũng chưa quy định rõ.

Đại diện một số doanh nghiệp khẳng định hiện nay, việc thuê lại lao động giữa các doanh nghiệp đang diễn ra rất sôi nổi, tuy nhiên chưa hề có quy định pháp luật về lĩnh vực này. Dự án luật có đề cập nhưng vẫn còn mờ nhạt.

Dự án luật lao động sửa đổi sẽ được hoàn thiện và trình Quốc hội vào kỳ họp cuối tháng 4-2010 và dự kiến sẽ được Quốc hội thông qua vào cuối năm nay.