Hiện nay, nhiều hộ dân tại địa bàn xã Ngok Bay, TP.Kon Tum vay vốn xóa đói giảm nghèo để chăn nuôi gia súc, trồng cây công nghiệp... đã bị tổ tiết kiệm vay vốn "cứa" từ 500 đến 800 ngàn đồng. Gọi là gửi tiết kiệm, nhưng tổ tiết kiệm vay vốn chỉ gửi ngân hàng một phần số tiền này để trả lãi, phần còn lại thì... bỏ túi.

Khoảng 15 gia đình trú tại làng Đăk Rơ Đe, xã Ngok Bay, TP.Kon Tum tập trung tại nhà rông phản ánh bức xúc vì có hộ gia đình trả đủ tiền vay và lãi suất cho Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng không nhận được số tiền cả gốc và lãi từ số tiền 500 ngàn đồng gửi tiết kiệm.

Ông A Ther - trú tại làng Đăk Rơ Đe - cho biết: “Vợ mình là Y Her vay 10 triệu đồng tiền mặt, với lãi suất 0,65% từ nguồn vốn phụ nữ xóa đói giảm nghèo, để phát triển kinh tế, chăn nuôi bò. Theo kỳ hạn thì đến cuối năm 2010 gia đình mới trả nợ, nhưng vừa rồi mì và càphê bán được giá nên gia đình đã trả cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng chính sách. Khi vay thì tổ tiết kiệm vay vốn đề nghị gửi 500 ngàn đồng, gọi là tiền gửi tiết kiệm, nhưng chưa nhận lại được số tiền này”. Ông đề nghị, nên trả đủ cả gốc lẫn lãi số tiền 500 ngàn đồng để gia đình trả nợ ngân hàng.

Hộ bà Y Pyel trú cùng thôn, cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Ngày 10.8.2006, gia đình bà vay 7 triệu đồng tiền mặt từ tổ tiết kiệm vay vốn đi giải ngân tại nhà rông làng Plei Lếch, xã Ngok Bay để mua một đôi bò kéo cày ruộng và chuyên chở hàng hóa. Vừa cầm được những đồng tiền vay vốn xóa đói giảm nghèo, bà đang mừng vì đã có tiền mua bò, xóa đói giảm nghèo bền vững, liền bị tổ tiết kiệm vay vốn “cứa” 500 ngàn đồng để gửi tiết kiệm.

Đến thời hạn trả cả gốc lẫn lãi, ngày 4.2.2010, bà đành bán đôi bò kéo, trả cho ngân hàng với số tiền 8.788.900 đồng. Khi đối chiếu sổ sách ghi ở ngân hàng, bà ngạc nhiên, số tiền 500 ngàn đồng mà mình gửi tiết kiệm chỉ được trừ 114.300 đồng, gia đình còn nợ 385.700 đồng. Bà thắc mắc vấn đề này thì cán bộ thu ngân đề nghị về gặp người đã lấy tiền đòi lại. Bà đành bất lực, không biết kêu ai.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Ngok Bay A Dung cho rằng: “Nhiều bà con cho biết, khi vay vốn xóa đói giảm nghèo có gửi lại một khoản tiền làm tiền gửi tiết kiệm, nhưng không có hộ gia đình nào có sổ tiết kiệm, lại không có chứng từ gì chứng minh là mình đã gửi tiền”. Ông nói thêm: “Mặc dù tôi cũng nghe bà con nói, nhưng đành...“bó tay” vì không có chứng cứ nên không có cơ sở để giải quyết”.

Thôn trưởng A Hum - ông A Quết và đại diện một số hộ bị thu tiền gửi tiết kiệm đề nghị: “Chúng tôi đưa tiền tiết kiệm cho tổ tiết kiệm vay vốn, không có chứng từ. Nếu một vài người dân trong thôn đưa tiền cho tổ tiết kiệm vay vốn thì chúng tôi chấp nhận mất cũng được, nhưng ở đây rất nhiều người. Cần thiết thì chúng tôi sẽ chất vấn với tổ tiết kiệm vay vốn”.

Thôn trưởng A Quết cho biết: “Tổ tiết kiệm vay vốn giải ngân hôm ấy gồm có ông Nguyễn Tuấn Kiệt - cư trú tại làng Đăk Rơ Đe, bà Y Nhâm - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, một cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Kon Tum và bà Y Man - Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Ngok Bay”.

Bà Y Nhâm cho rằng: “Hôm giải ngân cho người nghèo, cán bộ ngân hàng chính sách và ông Tuấn Kiệt giữ tiền và thu tiền, chứ bà không biết”. Còn ông Tuất Kiệt thì biện minh: “Hôm giải ngân nhiều người quá nên ông không nhớ hết. Ông chỉ thu tiền bò đã bán cho bà con. Nếu các hộ gia đình mà ông thu tiền tiết kiệm, có thể hiện chứng từ trên sổ sách thì ông sẽ trả đủ số tiền này, vì số tiền không lớn”.

Song hầu hết bà con đều cho rằng mình có gửi tiết kiệm, nhưng không có sổ? Bà Hà Thị Minh - Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh - Kon Tum cho biết: Bà đang tiến hành kiểm tra và nếu phát hiện sai phạm thì sẽ kiên quyết xử lý các sai phạm theo đúng quy định của pháp luật.

Tổ tiết kiệm vay vốn đã nhận số tiền từ 500 đến 800 ngàn đồng để trả lãi ngân hàng, nhưng số tiền gửi trả ngân hàng thể hiện trên sổ sách lại không thống nhất, có hộ gia đình được trả trên 100 ngàn, có hộ vài chục ngàn đồng và chỉ được trả một lần. Vấn đề đặt ra cho các ngành chức năng, liệu rằng ngay sau khi giải ngân, các thành viên trong tổ tiết kiệm vay vốn đã thu tiền tiết kiệm của người dân?

Bởi nếu quả thực như thế thì mới cầm đồng vốn xóa đói giảm nghèo trên tay, người dân đã chịu thua thiệt vì lãi suất tiết kiệm chỉ ở mức 0,25%, trong khi đó, lãi suất vay vốn giảm nghèo là 0,65%! Mặt khác, ngành chức năng phải xem xét vấn đề ai là người chủ mưu trong tổ tiết kiệm vay vốn chiếm dụng tiền của người dân nghèo, để có hướng xử lý phù hợp.